บ้านชั้นเดียว vs บ้านสองชั้น: ข้อดีข้อเสียที่ควรรู้ ก่อนตัดสินใจสร้าง

การสร้างบ้านสักหลังไม่ใช่เพียงการเลือกสไตล์หรือรูปแบบที่ชอบเท่านั้น แต่ยังต้องคำนึงถึงการใช้งานในระยะยาว ความเหมาะสมกับสมาชิกในครอบครัว และงบประมาณที่มีอยู่ หนึ่งในคำถามที่หลายคนมักลังเลก่อนเริ่มสร้างบ้านคือ ควรเลือกบ้านชั้นเดียวหรือบ้านสองชั้นดี แม้ว่าทั้งสองรูปแบบจะมีข้อดี และข้อจำกัดแตกต่างกัน แต่ไม่มีคำตอบตายตัวว่าบ้านแบบไหนดีกว่า เพราะขึ้นอยู่กับไลฟ์สไตล์ ขนาดที่ดิน จำนวนผู้อยู่อาศัย และแผนการใช้ชีวิตในอนาคตของแต่ละครอบครัว ลองเปรียบเทียบข้อดี ข้อเสีย และปัจจัยสำคัญที่ควรพิจารณา เพื่อช่วยให้ตัดสินใจเลือกบ้านที่ตอบโจทย์การอยู่อาศัยได้มากที่สุด

ก่อนเลือกจำนวนชั้นของบ้าน ควรพิจารณาอะไรบ้าง

การตัดสินใจว่าจะสร้างบ้านชั้นเดียวหรือบ้านสองชั้นไม่ใช่แค่เรื่องความชอบ แต่เกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายด้านที่ส่งผลต่อการอยู่อาศัยในระยะยาว ทั้งพื้นที่ งบประมาณ และไลฟ์สไตล์ของครอบครัว ควรประเมินปัจจัยสำคัญดังต่อไปนี้

ขนาดที่ดินและข้อจำกัดของพื้นที่

ขนาดที่ดินเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่สุดที่ส่งผลต่อการเลือกสร้างบ้านชั้นเดียวหรือบ้านสองชั้น เพราะเป็นตัวกำหนดว่าพื้นที่ใช้สอยสามารถกระจายตัวได้มากน้อยเพียงใด 

• หากมีที่ดินขนาดใหญ่ การสร้างบ้านชั้นเดียวจะช่วยให้สามารถจัดสรรพื้นที่ต่าง ๆ ได้อย่างสะดวก เชื่อมต่อทุกฟังก์ชันการใช้งานไว้ในระดับเดียวกัน และยังเหลือพื้นที่สำหรับสวนหรือกิจกรรมกลางแจ้งได้อีกด้วย
• หากมีที่ดินขนาดจำกัด โดยเฉพาะในเขตเมืองที่ราคาที่ดินสูง การสร้างบ้านสองชั้นมักเป็นทางเลือกที่คุ้มค่ากว่า เพราะสามารถเพิ่มพื้นที่ใช้สอยได้โดยไม่ต้องขยายพื้นที่อาคารในแนวราบมากนัก ทำให้ยังคงมีพื้นที่ว่างรอบบ้านสำหรับการใช้งานอื่น ๆ

จำนวนสมาชิกในครอบครัว

รูปแบบของครอบครัวเป็นอีกปัจจัยที่ควรนำมาพิจารณาควบคู่กัน บ้านที่เหมาะสมควรมีพื้นที่เพียงพอสำหรับการใช้ชีวิตของสมาชิกทุกคนทั้งในปัจจุบัน และอนาคต 

• สำหรับครอบครัวขนาดเล็กที่มีสมาชิก 2-4 คน บ้านชั้นเดียวมักตอบโจทย์การใช้งานได้อย่างสะดวก และดูแลรักษาง่าย แต่หากเป็นครอบครัวขนาดใหญ่ 
• สำหรับครอบครัวหลายเจเนอเรชันที่มีทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุอาศัยอยู่ร่วมกัน บ้านสองชั้นอาจช่วยเพิ่มพื้นที่ส่วนตัว และแบ่งสัดส่วนการใช้งานได้ชัดเจนมากขึ้น ลดความแออัด และเพิ่มความเป็นส่วนตัวให้กับสมาชิกแต่ละคน

งบประมาณในการก่อสร้าง

หลายคนมักเข้าใจว่าบ้านชั้นเดียวมีค่าใช้จ่ายต่ำกว่าบ้านสองชั้นเสมอ แต่ในความเป็นจริง ต้นทุนการก่อสร้างขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งพื้นที่ใช้สอย รูปแบบการออกแบบ และวัสดุที่เลือกใช้ 

• บ้านชั้นเดียวอาจต้องใช้พื้นที่ฐานราก และหลังคามากกว่าเมื่อเทียบกับบ้านสองชั้นที่มีพื้นที่ใช้สอยเท่ากัน
• บ้านสองชั้นจะมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมในส่วนของโครงสร้างรับน้ำหนัก เสา คาน พื้นชั้นบน และบันได 

ดังนั้นการเปรียบเทียบต้นทุนควรพิจารณาจากพื้นที่ใช้สอยรวม และความคุ้มค่าในการใช้งานระยะยาว มากกว่าดูเพียงจำนวนชั้นของบ้านเพียงอย่างเดียว

แผนการอยู่อาศัยในอนาคต

การสร้างบ้านเป็นการลงทุนระยะยาวที่อาจต้องใช้งานต่อเนื่องอีกหลายสิบปี จึงควรวางแผนเผื่ออนาคตไว้ตั้งแต่เริ่มออกแบบ ไม่ว่าจะเป็นการขยายครอบครัว การมีบุตร การย้ายผู้สูงอายุมาอยู่ร่วมกัน 

• เน้นความยืดหยุ่นในอนาคต บ้านสองชั้นอาจรองรับการใช้งานได้ยืดหยุ่นสำหรับการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทำงาน เช่น การมีห้องทำงานภายในบ้าน หากคาดว่าความต้องการพื้นที่จะเพิ่มขึ้นในอนาคต
• เน้นการอยู่อาศัยในวัยเกษียณ หากให้ความสำคัญกับการอยู่อาศัยในวัยเกษียณหรือมีผู้สูงอายุในบ้าน การเลือกบ้านชั้นเดียวก็อาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่าในระยะยาว เพราะช่วยลดข้อจำกัดในการขึ้นลงบันได และทำให้การใช้ชีวิตประจำวันสะดวกมากขึ้น

บ้านชั้นเดียว: เรียบง่าย ใช้งานสะดวก เข้าถึงทุกพื้นที่

บ้านชั้นเดียวเป็นรูปแบบที่ได้รับความนิยมมาอย่างต่อเนื่อง เพราะตอบโจทย์การใช้ชีวิตที่เรียบง่าย สะดวก  และปลอดภัยสำหรับคนทุกวัย

จุดเด่นของบ้านชั้นเดียว

เดินใช้งานสะดวกทุกวัย

ข้อได้เปรียบที่ชัดเจนที่สุดคือไม่มีบันได ทำให้เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีปัญหาด้านการเคลื่อนไหวสามารถใช้งานพื้นที่ต่าง ๆ ได้อย่างสะดวก และปลอดภัย ช่วยลดความเสี่ยงจากการหกล้มซึ่งเป็นอุบัติเหตุที่พบได้บ่อยภายในบ้าน

ดูแลรักษาง่ายกว่า

การทำความสะอาด ซ่อมบำรุง หรือปรับปรุงส่วนต่าง ๆ ของบ้านทำได้สะดวกกว่า ไม่ว่าจะเป็นการล้างแอร์ ทาสี ซ่อมหลังคา หรือดูแลระบบไฟฟ้า ก็เข้าถึงพื้นที่ได้ง่ายกว่าเมื่อเทียบกับบ้านหลายชั้น

เชื่อมต่อพื้นที่ภายในบ้านได้ดี

ทุกห้องอยู่ในระดับเดียวกัน ทำให้สมาชิกในบ้านสามารถติดต่อสื่อสาร และใช้เวลาร่วมกันได้ง่ายเหมาะสำหรับครอบครัวที่ต้องการบรรยากาศอบอุ่น และใกล้ชิดกัน

ต่อเติมในแนวราบได้ง่าย

หากมีพื้นที่เหลือรอบบ้าน สามารถต่อเติมห้องนอน ห้องทำงาน หรือพื้นที่อเนกประสงค์เพิ่มเติมได้สะดวกกว่าการต่อเติมแนวตั้ง

ข้อจำกัดของบ้านชั้นเดียว

ใช้พื้นที่ดินมากกว่า

หากต้องการพื้นที่ใช้สอยจำนวนมาก บ้านชั้นเดียวจำเป็นต้องใช้ที่ดินขนาดใหญ่ตามไปด้วย จึงอาจไม่เหมาะกับพื้นที่ในเมืองที่มีราคาที่ดินสูง

พื้นที่ส่วนตัวอาจน้อยกว่า

เมื่อทุกห้องอยู่บนชั้นเดียวกัน การแบ่งโซนส่วนตัว และพื้นที่ส่วนรวมอาจทำได้ยากกว่า โดยเฉพาะในครอบครัวที่มีสมาชิกหลายคน

รับความร้อนจากหลังคาโดยตรงมากกว่า

พื้นที่ใช้งานทั้งหมดอยู่ใต้หลังคา ทำให้ห้องต่าง ๆ มีโอกาสรับความร้อนจากแสงแดดมากกว่า หากออกแบบฉนวนกันความร้อนไม่ดี อาจส่งผลต่อค่าใช้จ่ายด้านพลังงานในระยะยาว

บ้านสองชั้น: เพิ่มพื้นที่ใช้สอย แบ่งสัดส่วนชีวิตได้ชัดเจน

บ้านสองชั้นเป็นรูปแบบที่ช่วยเพิ่มพื้นที่ใช้สอยโดยไม่ต้องขยายขนาดที่ดิน ทำให้สามารถจัดสรรพื้นที่ได้เป็นสัดส่วนมากขึ้น ทั้งโซนพักผ่อน และโซนกิจกรรมต่าง ๆ ภายในบ้าน

จุดเด่นของบ้านสองชั้น

ใช้พื้นที่ดินได้คุ้มค่า

ข้อดีสำคัญคือสามารถเพิ่มพื้นที่ใช้สอยได้มาก โดยไม่ต้องขยายขนาดพื้นที่ดิน เช่น บ้านพื้นที่ใช้สอย 200 ตารางเมตร อาจใช้ที่ดินน้อยกว่าบ้านชั้นเดียวที่มีพื้นที่ใช้สอยเท่ากัน

แบ่งพื้นที่ส่วนรวม และพื้นที่ส่วนตัวได้ชัดเจน

รูปแบบที่พบได้บ่อยที่ช่วยเพิ่มความเป็นส่วนตัวให้สมาชิกในบ้านได้มากขึ้นคือ

• ชั้นล่างเป็นห้องนั่งเล่น ห้องครัว และพื้นที่รับแขก
• ชั้นบนเป็นห้องนอน และพื้นที่พักผ่อนส่วนตัว

ได้มุมมอง และความเป็นส่วนตัวมากกว่า

ห้องบนชั้นสองมักมีทัศนียภาพที่เปิดโล่งกว่า และลดปัญหาการรบกวนจากภายนอก เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการความสงบในการพักผ่อนหรือทำงานจากที่บ้าน

มีโอกาสรับลม และแสงธรรมชาติได้ดีกว่า

หากออกแบบอย่างเหมาะสม ชั้นบนสามารถรับลมธรรมชาติได้มากขึ้น ช่วยให้บ้านระบายอากาศได้ดี  และลดการพึ่งพาเครื่องปรับอากาศในบางช่วงเวลา

ข้อจำกัดของบ้านสองชั้น

มีบันไดที่อาจไม่เหมาะกับทุกคน

บันไดเป็นอุปสรรคสำคัญสำหรับผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว จึงควรวางแผนห้องนอนชั้นล่างไว้รองรับการใช้งานในอนาคต

ค่าใช้จ่ายก่อสร้างสูงกว่า

บ้านสองชั้นต้องใช้โครงสร้างรองรับน้ำหนักเพิ่มขึ้น ทั้งเสา คาน พื้นชั้นสอง และบันได ส่งผลให้ต้นทุนก่อสร้างต่อโครงการมักสูงกว่าบ้านชั้นเดียวที่มีขนาดพื้นที่ใช้สอยใกล้เคียงกัน

ดูแลรักษายากกว่า

การทำความสะอาด ซ่อมแซม และดูแลระบบต่าง ๆ อาจต้องใช้เวลา และค่าใช้จ่ายมากขึ้น โดยเฉพาะบริเวณภายนอกอาคารหรือจุดที่อยู่สูง

ใช้งานพื้นที่บางส่วนไม่เต็มประสิทธิภาพ

ในหลายบ้าน พื้นที่โถงบันได ทางเดิน หรือช่องว่างระหว่างชั้นอาจกลายเป็นพื้นที่ที่ใช้งานจริงได้น้อย เมื่อเทียบกับพื้นที่ใช้สอยทั้งหมด

คำถามที่ควรถามตัวเองก่อนตัดสินใจสร้างบ้าน

อีก 10–20 ปีข้างหน้า บ้านหลังนี้ยังตอบโจทย์หรือไม่?

การสร้างบ้านไม่ใช่การตัดสินใจเพื่อปัจจุบันเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการวางรากฐานสำหรับการใช้ชีวิตในระยะยาว หลายสิ่งอาจเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงวัย ไม่ว่าจะเป็นหน้าที่การงาน รูปแบบการใช้ชีวิต หรือสภาพร่างกาย บ้านที่เหมาะกับวันนี้อาจไม่ตอบโจทย์ในอีก 10-20 ปีข้างหน้า ดังนั้นก่อนตัดสินใจเลือกแบบบ้าน ควรพิจารณาว่าพื้นที่ใช้สอย ฟังก์ชันต่าง ๆ และการจัดวางห้องสามารถรองรับความเปลี่ยนแปลงในอนาคตได้มากน้อยเพียงใด เพื่อหลีกเลี่ยงการต่อเติมหรือปรับปรุงครั้งใหญ่ในภายหลัง

สมาชิกในครอบครัวมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นหรือลดลง?

จำนวนสมาชิกในครอบครัวส่งผลโดยตรงต่อขนาด และรูปแบบของบ้าน หากมีแผนแต่งงาน มีบุตร หรือมีผู้สูงอายุย้ายเข้ามาอยู่ร่วมกันในอนาคต บ้านควรมีพื้นที่เพียงพอสำหรับทุกคน รวมถึงสามารถปรับเปลี่ยนการใช้งานได้ตามความจำเป็น ในทางกลับกัน หากคาดว่าในอนาคตสมาชิกในบ้านจะลดลง เช่น บุตรเติบโต และย้ายออกไป การสร้างบ้านขนาดใหญ่เกินความจำเป็นอาจกลายเป็นภาระด้านการดูแลรักษา และค่าใช้จ่ายในระยะยาว

ต้องการพื้นที่สวนหรือพื้นที่กิจกรรมภายนอกมากแค่ไหน?

นอกจากพื้นที่ภายในบ้านแล้ว พื้นที่ภายนอกก็เป็นอีกปัจจัยสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม หากชื่นชอบการทำสวน ปลูกต้นไม้ เลี้ยงสัตว์ หรือทำกิจกรรมกลางแจ้งกับครอบครัว อาจต้องการพื้นที่ว่างรอบบ้านมากกว่าปกติ ซึ่งอาจทำให้บ้านชั้นเดียวหรือบ้านสองชั้นมีความเหมาะสมแตกต่างกันไป การกำหนดความต้องการเรื่องพื้นที่ภายนอกตั้งแต่ต้นจะช่วยให้สามารถวางผังบ้านได้สมดุลระหว่างพื้นที่ใช้สอย และพื้นที่พักผ่อนภายนอกอาคาร

งบประมาณครอบคลุมทั้งค่าก่อสร้าง และค่าบำรุงรักษาหรือไม่?

การวางงบประมาณสำหรับสร้างบ้านไม่ควรพิจารณาเฉพาะค่าก่อสร้างเพียงอย่างเดียว แต่ควรมองถึงค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นตลอดอายุการใช้งานของบ้านด้วย ไม่ว่าจะเป็นค่าซ่อมแซม ค่าทาสี ค่าดูแลระบบไฟฟ้า และประปา รวมถึงค่าไฟฟ้า และค่าสาธารณูปโภคต่าง ๆ บ้านที่มีขนาดใหญ่หรือมีรายละเอียดทางสถาปัตยกรรมซับซ้อนอาจมีต้นทุนการดูแลรักษาสูงกว่าที่คาดไว้ การประเมินค่าใช้จ่ายระยะยาวควบคู่กับงบก่อสร้างจะช่วยให้สามารถเลือกบ้านที่เหมาะสมกับกำลังทางการเงินได้มากขึ้น

บ้านรองรับการใช้ชีวิตในวัยเกษียณได้หรือไม่?

ปัจจุบันแนวคิด Universal Design หรือการออกแบบเพื่อคนทุกวัยได้รับความนิยมมากขึ้น เพราะช่วยให้บ้านสามารถรองรับการใช้งานได้ตั้งแต่วัยเด็กจนถึงวัยสูงอายุ หากวางแผนอยู่อาศัยในบ้านหลังเดิมไปอีกหลายสิบปี ควรพิจารณาองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น ห้องนอนชั้นล่าง ทางเดินที่กว้างเพียงพอ พื้นที่ที่ลดความเสี่ยงในการหกล้ม หรือห้องน้ำที่สามารถติดตั้งอุปกรณ์ช่วยพยุงตัวได้ในอนาคต การคิดเผื่อเรื่องเหล่านี้ตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการปรับปรุงบ้านเมื่ออายุมากขึ้น และทำให้บ้านสามารถตอบโจทย์การใช้ชีวิตได้อย่างยั่งยืนในทุกช่วงวัย

การเลือกระหว่างบ้านชั้นเดียว และบ้านสองชั้นไม่มีคำตอบที่ถูกต้องเพียงแบบเดียว เพราะแต่ละรูปแบบมีข้อดี และข้อจำกัดแตกต่างกัน บ้านชั้นเดียวโดดเด่นเรื่องความสะดวกในการใช้งาน ความปลอดภัย และการดูแลรักษาที่ง่าย เหมาะสำหรับครอบครัวที่มีผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่ต้องการบ้านเพื่ออยู่อาศัยระยะยาวโดยไม่ต้องกังวลเรื่องบันได ส่วนบ้านสองชั้นเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการพื้นที่ใช้สอยจำนวนมากบนที่ดินจำกัด ต้องการความเป็นส่วนตัว และต้องการแบ่งสัดส่วนการใช้งานภายในบ้านให้ชัดเจน ก่อนตัดสินใจสร้างบ้าน ควรพิจารณาทั้งขนาดที่ดิน งบประมาณ จำนวนสมาชิกในครอบครัว และแผนการใช้ชีวิตในอนาคตอย่างรอบด้าน เพื่อให้บ้านที่สร้างขึ้นสามารถตอบโจทย์การอยู่อาศัยได้อย่างคุ้มค่า และยั่งยืนในระยะยาวที่สุด ธอส. มีสินเชื่อบ้านเพื่อซื้อที่อยู่อาศัย พร้อมอัตราดอกเบี้ยพิเศษและเงื่อนไขการผ่อนชำระที่ยืดหยุ่น เพื่อช่วยให้การเป็นเจ้าของบ้านเป็นเรื่องที่เข้าถึงได้มากยิ่งขึ้น

หากสนใจใช้สิทธิ์ยื่นขอสินเชื่อซื้อบ้านมือหนึ่ง บ้านมือสองกับ ธอส. สามารถทำการกรอกข้อมูล เพื่อขอคำแนะนำด้านสินเชื่อ และให้เจ้าหน้าที่ธนาคารติดต่อกลับ ได้ที่นี่

ธอส. มีผู้เชี่ยวชาญด้านสินเชื่อบ้านที่พร้อมให้คำปรึกษา เปรียบเทียบ และคัดสรรข้อเสนอสินเชื่อที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ ติดต่อได้ที่ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ทุกสาขาใกล้บ้าน หรือผ่าน Facebook ธนาคารอาคารสงเคราะห์

ติดตามข่าวสาร และข้อมูลดี ๆ เพิ่มเติมได้ที่ www.ghbank.co.th หรือ GH Bank Call Center : 02 645 9000